Rzodkiewka
Wartość odżywcza. Rzodkiewka ma dużą wartość smakową i biologiczną. Zawiera sporo witaminy C i nieznaczne ilości witamin BI i B2. Odmiany. Wyróżnia się 2 grupy odmian: do uprawy w inspekcie i w gruncie. Do uprawy inspektowej zaleca się 3 następujące odmiany:
Saxa - zgrubienie kuliste lub lekko spłaszczone, barwy szkarłatnoczerwo-nej. Miąższ biały, wcześnie parcieje. Od siewu do zbioru - 25-30 dni.
Szkarłatna z Białym Końcem - zgrubienie kuliste, nieco spłaszczone, górna część zgrubienia szkarłatna, dolna część zgrubienia biała. Miąższ biały lub lekko różowy, parcieje później niż odmiana Saxa. Długość okresu wegetacji -25-30 dni. '
Cherry Belle - ulistnienie mniej obfite niż u wyżej opisanych odmian. Zgrubienie kuliste, czasem lekko spłaszczone, barwy jaskrawo-szkarłatno-czerwonej. Odmiana wczesna, po 23 dniach dorasta do dojrzałości konsumpcyjnej, nie parcieje.
Do uprawy gruntowej zaleca się odmiany zarówno na zbiór wczesny -wiosenny, jak i późnoletni.
Szkarłatna z Białym Końcem-odmiana wczesna; okres wegetacji-30 dni. Zgrubienie kuliste lub lekko wydłużone, w górnej części szkarłatne, w dolnej
białe: smak ostry.
Tetra [łowiecka - odmiana wczesna, okres wegetacji około 30 dni, zgrubienie przeważnie kuliste, czasem wydłużone, duże, barwy szkarłatnej 2 białym końcem. Miąższ biały, jędrny o łagodnym smaku, w małym stopniu "lega parceniu.
Ognista Kula - odmiana o nieco dłuższym okresie wegetacji 30-35 dni. Zgrubienie kuliste, czerwone, o miąższu białym lub lekko różowym.
Wiirzburska - zgrubienie duże, kuliste, nieco spłaszczone lub wydłużone barwy malinowoczerwonej. Miąższ biały, szklisty, o ostrym smaku, późno parcieje. Późno wybija w pędy kwiatowe, można ją wysiewać późną wiosna Sopel Lodu - odmiana późna, okres wegetacji 40-60 dni, zgrubienie długie, wrzecionowate, stopniowo zwężające się ku dołowi i przechodzące w gruby korzeń palowy. Barwa zgrubienia biała, w górnej części może być lekko zazielenione lub fioletowe. Miąższ szklisty, późno parcieje, smak ostry Wymagania klimatyczne i glebowe. Rzodkiewka jest rośliną mało wrażliwą na niskie temperatury, znosi przymrozki do -3°C. Można ją siać wczesną wiosną, gdy tylko gleba ogrzeje się do 8°C, gdyż w zimnej glebie długo nie kiełkuje. Najlepiej rośnie rzodkiewka w umiarkowanej temperaturze i w wilgotnej glebie. W czasie suchej i upalnej pogody jest mało soczysta, szybko "parcieje" (staje się gąbczasta). Rzodkiewka jest rośliną długiego dnia. toteż w lecie wybija szybko w pędy kwiatowe. Tylko niektóre odmiany, na przykład Sopel Lodu, nadają się do siewu w lecie. Wybijanie w pędy kwiatowe można opóźnić, skracając dzień, przez przykrywanie zagona od godziny 18 do 6 rano. Rzodkiewka jest wrażliwa na brak światła, w miejscu zacienionym tworzy dużo liści, ale nie wykształca zgrubienia.
Rzodkiewka rośnie na każdej glebie, najlepiej jednak udaje się na glebach piaszczystogliniastych, przepuszczalnych, przewiewnych, próchnicznych. Zaleca się ją siać w ciepłym, słonecznym miejscu.
Stanowisko w /mianowaniu i nawożenie. Uprawia się ją jako poplon po roślinach w t roku po oborniku lub jako przedplon i poplon w 2 roku po oborniku. Jeżeli sieje się rzodkiewkę w dalszych latach po oborniku, to należy jej zapewnić obfite nawożenie mineralne: 200 g superfosfatu 18%, 200 g soli potasowej 40% i pogłównie 100 g saletry na 10 m2.
Uprawa i pielęgnowanie. Aby mieć stale świeżą rzodkiewkę, można ją siać przez kwiecień, maj, sierpień w odstępach dwutygodniowych. Rzodkiewkę można siać rzutowo w ilości 5 g nasion na l m2 lub w rzędy co 10-15 cm-Głębokość siewu wynosi 1-2 cm. Najczęściej sieje się rzodkiewkę razem z marchwią lub pietruszką dla wyznaczenia rzędów albo między sałatą lub innymi warzywami.
Pielęgnowanie rzodkiewki polega przede wszystkim na ochronie roślin przed pchełką, podlewaniu i odchwaszczaniu gleby.
Zbiór. Rzodkiewkę zbiera się stopniowo, wyrywa się rośliny, gdy zgrabienie osiągnie średnicę około 2 cm.
Wartość odżywcza. Rzodkiew, podobnie jak rzodkiewka, odznacza się specy-,.cZfwm smakiem i dość dużą zawartością witaminy C. Ma większą niż zodkiewka wartość odżywczą, gdyż zawiera więcej białka, węglowodanów, soli mineralnych, a nawet ma właściwości lecznicze (czarna rzodkiew). Odmiany. Do uprawy zaleca się cztery odmiany:
Ostergruss Biała - odmiana dość wczesna (42-50 dni od siewu do zbioru), na użytek letni. Zgrubienie prawic owalne, skórka biała, miąższ w smaku przypomina rzodkiewkę.
Ostergruss Różowa - odmiana dość wczesna, na użytek letni, łatwo parcieje i wybija w pędy kwiatowe. Zgrubienie wydłużone, w górnej części zaokrąglone, zwężające się ku dołowi, barwa zgrubienia od jasno - do ciemnokarminowej.
Monachijska Biała - odmiana na użytek jesienny i zimowy, dobrze się przechowuje do stycznia; długość okresu wegetacji 90-110 dni. Zgrubienie owalne, długości ponad 20 cm, średnicy 6-9 cm. miąższ biały, twardy, ścisły.
Murzynka - odmiana na użytek zarówno letni, jak zimowy (dobrze się przechowuje). Długość okresu wegetacji 100-110 dni. Zgrubienie kuliste, lekko spłaszczone: skórka czarna lub szara: miąższ biały o dość ostrym smaku. Wymagania klimatyczne i glebowe oraz nawożenie. Wymagania rzodkwi w stosunku do klimatu, gleby i nawożenia są podobne, jak wymagania rzodkiewki.
Uprawa i pielęgnowanie. Rzodkiew uprawia się jako przedplon. śródp!0n i poplon: dobiera się odmianę o odpowiednio długim okresie wegetacji Odmiany na użytek letni sieje się w kwietniu, na zbiór jesienny i zimowy ^ w lipcu. Nasiona sieje się na głębokość około 2 cm. Dla odmian wczesnych odległość rzędów wynosi 15 cm, po przerwaniu rośliny pozostawia się co 6-8 cm, dla odmian późnych odległość rzędów wynosi 20-25 cm, po przerwaniu 10-12 cm. Na 10 m2 potrzeba 10-'15 g nasion.
Pielęgnowanie polega na odchwaszczaniu i podlewaniu. Zbiór. Rzodkiew letnią zbiera się stopniowo, w miarę dorastania do odpowiedniej wielkości. Rzodkiew zimową wykopuje się jednorazowo na jesieni i przechowuje w piwnicy w piasku.
